Van-Andelorgel


Van-Andelorgel

Het ontstaan van het Van-Andelorgel is te verdelen in drie stadia:
- De bouw op de slaapkamer in Leusden (2000 - 2005)
- De overplaatsing rond de jaarwisseling 2005 - 2006
- De opbouw en verdere uitbreiding in Utrecht (2006 - heden)

Via de tabbladen hierboven is over elk stadium informatie te vinden. De bijbehorende foto's staan hieronder op chronologische volgorde in het album. Plannen voor de voltooiing van het instrument staan vermeld bij het tabblad 'Situatie Utrecht'. De klanken van het orgel voor en na de overplaatsing zijn te vergelijken bij 'Audio'.



Foto's

Klik op een foto voor een vergroting.
Windlade - Grenenhouten ventielenWellenbord - Toegankelijk vanaf de achterzijde van het orgelKlavier op bed - 1 - Tot 2005: rondom het slaapkamerorgel is het bed bijna de enige werkplek. Uiteraard wordt er orgelmuziek geluisterd!Klavier op bed - 2 - Let behalve op de koptelefoon ook op de doos bonbons rechts op de achtergrond. Smullen, orgelbouw!Situatie 2002 - Lade, wellenbord en klavier zijn geplaatst in het frame van de onderkasSituatie 2002 - IdemVervoerstok - Op bed worden delen van de vervoerstok voor de extra lade voor de bas van de achtvoet gemonteerdSituatie voorjaar 2004 - Hoofdzakelijk discantpijpwerk is geplaatstSituatie voorjaar 2004 - Drie stemmen zijn grotendeels geplaatstSituatie najaar 2004 - IdemPeertje - De lampenkap van de slaapkamerlamp is verwijderd. Het resterende peertje wordt met een touwtje bij het orgelmetaal vandaan gehoudenSituatie najaar 2004 - Foto genomen vanaf het hoofdeinde van het bedDiscantpijpwerk - Vooraan Prestant 4', daarachter Woudfluit 2' en Bourdon 8' (hoogste pijpen als Roerfluit). Op de achtergrond houten pijpen van het groot octaaf van de Bourdon 8' met daarvoor koperen conducten (ofwel waterleidingbuizen!)Registertrekkers discant - Juli 2005Registermechaniek discant - Juli 2005Klaviatuur (sept. 2005) - Echt ebbenhout en been...?Klaviatuur - Het toetsbeleg is afkomstig van een harmoniumklavier, de rest is zelfgemaaktMotor (sept. 2005) - De Ventus windmotor is geplaatst in een zelfgemaakte dempkist van spaanplaat en isolatiemateriaal. De aanzuiging van de motor vindt plaats door de dubbele bodem van de kist en de uitlaat bezit een suskamer.Dempkist - Provisorische opstelling op de slaapkamer. De uitbouw vooraan is de suskamer: plat uitgevoerd, met een klep die de uitstroom van de motor continu smoortSituatie november 2005 - De kas wordt op de slaapkamer om het frame gebouwdSituatie nov. 2005 - De kas met rasterwerk op de slaapkamerEén centimeter - Er is nog één centimeter over tussen het plafond en het orgelSituatie dec. 2005 - De kap kan pas in Utrecht geplaatst wordenSprookjesachtig - Dat was het mooiste: als je de trap op kwam, zag je het orgel levensgroot opdoemenSubbas - Van multiplex!Demontage (dec. 2005) - Bijna klaar voor de verhuizing naar Utrecht! De bovenste helft van de kas staat op het bed, de onderste helft bevat slechts nog het klavier en de balg, die bij vervoer zullen worden uitgenomen. De lade, het pijpwerk en de registertractuur zijn reeds elders in huis ondergebracht.<br />Chaos - Vlak voor de demontage worden de onderdelen overal door het huis 'opgeborgen'Windlade - Hulpeloos op z'n kop, wachtend op zijn nieuwe leven in UtrechtKerst 2005 - In menig huishouden is de woonkamer met Kerst veel voller door allerlei lampjes, sterren, kaarsjes en andere frutsels die eigenlijk in een doos op zolder thuishoren. Dat kan ook anders: met een partij orgelpijpen!Overplaatsing (27-12-2005) - Eén van beide framedelen wordt uit het raam gelaten en aan de steigerbemanning gegevenOp de koude grond - Eén van beide framedelen wordt vanaf de steiger doorgegeven naar de grondtroepenInladen - De bovenste helft van het frame in de aanhangerOp weg - Praktisch alles is tijdens deze eerste rit vervoerd. Bij de tweede rit zijn de grote pijpen (ook al die van de Subbas) meegenomenFrustratie van de dag (27-12-2005) - De schade van het uitbreken van twee ramen, nota bene van de ouderlijke slaapkamer, bedraagt een uur mopperen, timmeren en krachtzetten, rondvliegende scharnierpennen en het besef dat het orgel net twee millimeter te groot is...De oogst in Utrecht - Onder voortdurend toezicht...Montage van het frame - De eerste werkdag kunnen meteen al grote delen in elkaar worden gezetKlavier - Klavier geplaatst - Er wordt tot laat in de avonden doorgewerktAchterzijde - Nog later op de avondEindelijk - Voor het eerst kan de kap op het orgel!Windkanaal - Vanaf de balg loopt een kniestuk van rubberdoek met randen van schapenleer naar het verticale windkanaalWoudfluit 2' - Gereedmaking voor plaatsingPlaatsing pijpwerk - Bourdon 8' en Prestant 4' zijn geheel geplaatstAchterzijde - Met de laagste, houten pijpen van de Bourdon 8'. Links op de voorgrond de motorkistBourdon 8' - Elf van de twaalf houten Bourdonpijpen staan in piramideopstelling achterin de hoofdkasElektromagneten - Voor de directe aansturing van ventielen voor C-d' van de Bourdon 8'Prestant 4' - Gereedmaking voor plaatsingAlle onderdelen geplaatst - Het is inmiddels 2006 geworden. Na heel wat gepruts in het donkere innerlijk was het instrument toonbaar. Dit heeft zo'n twee, drie dagen in beslag genomen. De overige dagen is de elektriciteit aangesloten, de motor geplaatst, een windkanaal ter plekke pas gemaakt en (met hulp) pijpwerk geplaatst, gestemd en geïntoneerdIdem - In vogelvlucht - Zo oogt het geheel vanaf de galerij van het hoofdorgelKlaar (nouja, een beetje) - Koen is nog niet tevreden over de kleurstelling. En vast ook niet over het weer, getuige de regenjas die hij nog aan heeft...Medio 2006 - Het orgel heeft een (voorlopige) verflaag en het pedaalklavier is geplaatst, maar nog niet functioneelRavage - Wie dacht dat er in Leusden een leegte geslagen was na de overplaatsing van het orgel?!Het leven gaat door - Op bed in Leusden wordt rustig verdergewerktPedaal - Een tweedehands pedaalklavier blijkt exact in de uitsparing van de vlonder te passen! Let op de beide treden voor de in- en uitschakeling van de Prestant 4' B+DUitbreiding met pedaal (2006) - Solderen van de printplaat voor de pedaaltractuur - uiteraard weer met de verplichte koptelefoon.Priegelwerk! - Printplaten voor pedaaltractuur25 meter soldeer - Dit is het brein achter het pedaal: de roemruchte printplaat! Tientallen weerstanden, diodes, transistoren en IC's zijn op 500 vierkante centimeter verbonden met zo'n duizend draadjes en vooral veel soldeer. Na weken te hebben gepuzzeld op een goede layout van de printplaat en twee weken onophoudelijk draadjes knippen en solderen werkt het!<br />Pneumatisch relais - Deze wipmagneet bedient een piston die een balgje met uitlatende wind schakelt. Dat balgje trekt op zijn beurt weer het ventiel van een Subbaspijp openOnderzijde pistonkastje - Op het ronde gat wordt, met de twee zichtbare vleueglmoeren, een balgje geklemd dat een Subbasventiel bedientPistons - Uit meerlaags schapenleer. Eén piston is al geplaatstPedaallade in wording - Alle wipmagneten en pistons zijn geplaatst. De bodemplaat zal als vervoerstok dienenBodemplaat - Zaagsel op de voorzolder in Leusden...Bodemplaat - Lekker op bed liggen! Over de bodemplaat is een plexiglas dekplaat geplaatstGemonteerde pedaallade - Duidelijk zijn de stokboringen voor de zeven laagste Subbaspijpen te zien. Deze zitten in een stok die bekleed is met het zeil van de vlonderIdem - Idem - Balgjes - Te zien door de transparante voorslagPedaallade gemonteerd - De Subbaspijpen in Utrecht op de pedaalladePedaalkas (2007) - Met transparante, elektro-pneumatische lade, geïntegreerd in de vlonderPedaallade in de kerk - Met achter de transparante voorslag de balgjes die de ventielen openenKas voor de bas - De Subbaspijpen in hun eigen kas achter de hoofdkasRegulateur - In stijl van de pedaallade (met ruitjes om beweegbare delen te zien) wordt in Leusden een regulateur gemaakt met inliggende balg. De stiften in het midden dienen voor de rechtgeleiding van het balgblad (hier nog niet aangebracht)Regulateur - Met balg, geleidesysteem en regelklep. Als er druk op de regulateur komt, wordt het balgblad omhoog gedrukt. De diagonale arm drukt dan de regellep rechts dicht. Omdat het geheel naast de dempkist moet komen, dient de onderste helft voor luchttoevoer naar de windmotor.Regelsysteem - De balg is omhoog, de (transparante!) regelklep sluit de toevoeropening vrijwel geheel afRegulateur geplaatst - De wind komt uit de balg in de hoofdkas (rechts), wordt in druk teruggebracht door de regulateur en gaat dan naar de pedaallade (links)Situatie mei 2008 - Nu de pedaalkas is bijgeplaatst, is het hele orgel opnieuw geschilderd in definitieve kleurstelling: zwart stijl- en regelwerk met wijnrode panelen en diepgrijs rasterwerkSituatie mei 2008 - Idem
Laatste bewerking: 08/05/09 01:07:17 · Ontwerp: Heidi Ulrich, 2009.