Kerstmis in het Reger-jaar

Het is bijna Kerstmis én het is het ‘Reger-jaar’ 2016, waarin menigeen aandacht besteedt aan de 100 jaar geleden overleden componist Max Reger (1873-1916). Een ideaal moment om vanuit de R.K. Sint-Gertrudiskerk te laten horen hoe Max Reger het kerstfeest verklankte in zijn koraalvoorspel over het kerstlied ‘Vom Himmel hoch, da komm’ ich her‘. Wout van Andel bespeelt het hoofdorgel van Valckx & Van Kouteren.

Neem gauw een kijkje op YouTube! De os en de ezel zijn al van de partij. U ook?

Matthijs Visscher speelt Böhm

Opnieuw zorgt Matthijs Visscher voor een fraaie presentatie in beeld en geluid van het Van Andel-orgel, deze keer met de partita ‘Ach wie nichtig, ach wie flüchtig‘ van Georg Böhm.
Leuk detail: tussen deze video en de vorige door heeft Matthijs op het concours van Stichting Groningen Orgelland de eerste juryprijs en de publieksprijs gewonnen.
Een eer als je orgel door een prijswinnaar wordt bespeeld!

Pedaalkoppel is klaar!

De pedaalkoppel is klaar en werkt naar behoren! Als je dat zelf wilt zien, of je wilt weten wat een pedaalkoppel nu eigenlijk is, kijk dan op YouTube.
Iedereen is uiteraard ook van harte welkom om naar Utrecht te komen en zelf het orgel, compleet met pedaalkoppel, te bespelen.
In het vorige bericht, hieronder, is meer informatie over de constructiefase te vinden.

Plaatsing pedaalkoppel

Na een periode van veel denken, rekenen, tekenen, boren, zagen en schroeven is het eindelijk zover dat de pedaalkoppel geplaatst kan worden. Voor de niet-zo-ingewijden: dat is een (mechanische) voorziening op een orgel om, als je met je voeten op het pedaalklavier speelt, de corresponderende toetsen voor het handklavier mee te laten bewegen, zodat de tonen die je met je voeten bespeelt versterkt en in klank meer gevarieerd kunnen worden.
De pedaalkoppel in mijn orgel bestaat uit twee gedeelten: een wellenbord om de beweging van de pedaaltoetsen over te brengen naar de toetsen voor de handen en een koppelmechaniek om deze verbinding me een registerknop in en uit te schakelen. Het totaal bestaat uit meer dan 800 onderdelen!
Ik heb mezelf ten doel gesteld een pedaalkoppel te maken die niet vergrendeld hoeft te worden en waarbij ook geen grote veerkracht, zwaartekracht of weerstand voelbaar is, zoals bij sommige orgels het geval is. Bovendien heb ik de koppelmechaniek zo ontworpen, dat de koppel tijdens het spelen in en uit te schakelen is (voor moderne orgels is dat redelijk vanzelfsprekend, voor historische niet).
Op het moment van schrijven is de koppel nog niet helemaal klaar: alleen de abstracten, de ‘verbindingsdraden’, moeten nog geplaatst worden. Maar een kleine test leert dat het wel belooft te gaan werken!

Op YouTube geef ik een korte demonstratie van de werkzaamheden in Utrecht en van de werking van het systeem. Hieronder zijn bovendien enkele onderdelen te zien (klik op de afbeeldingen voor vergrotingen):

Registerknoppen gemonteerd

Eindelijk ziet het orgel er compleet uit: de registerknoppen zijn geplaatst. De knoppen voor de Tremolo en de Koppel zijn ook al geplaatst, hoewel deze speelhulpen zelf nog ontbreken – dat wordt een volgende stap!
Wie nu in Utrecht de kerk binnentreedt, wordt aangestaard door twaalf stuks heldere, witte ‘ogen’ aan weerszijden van het klavier; vanaf grote afstand zijn de witte schildjes in de glimmende, zwarte knoppen zichtbaar.

situatie-utrecht (30)situatie-utrecht (28)situatie-utrecht (29)

Registerknoppen klaar voor montage

Met de onmisbare hulp van een goede houtdraaier is een plank esdoornhout getransformeerd tot een setje registerknoppen in de maatvoering van de orgelmaker Witte.
De knoppen zijn zwart gelakt, de eerder gemaakte registerschildjes (zie bericht hieronder) zijn erin gepast en zodra ik weer in Utrecht ben en de tijd heb, volgt ten slotte de montage op het orgel. Klik op de afbeeldingen voor vergrotingen.

actueel knoppen 01
actueel knoppen 03actueel knoppen 02
actueel knoppen 05actueel knoppen 04
Ter vergelijking een blik op de klaviatuur van het orgel in Gorinchem (Witte, 1853), dat als voornaamste voorbeeld voor de registerknoppen heeft gediend:
actueel knoppen 06